Rotor

Panel Rotor w oknie Rig: kierunek anteny, obrót na wpisany azymut, przyciskami ± albo kliknięciem w kompas, STOP, parkowanie i śledzenie satelity z panelu SAT. Rotor łączy się przez Hamlib rotctld albo PstRotator. Otwierasz panel w oknie Rig: Menu → Rotor - okno wydłuża się w dół. Ta sama pozycja menu chowa panel.

Panel Rotor pod przyciskami okna Rig (rotor z elewacją; antena właśnie jedzie - położenie Az na czerwono). Rotor bez elewacji - bez wiersza El, panel niższy. Wygląd może się nieco różnić od Twojej wersji.

#	Co to jest	Do czego służy
1	≡	Okienko: połączenie (rotctld / PstRotator / brak), Konfiguracja rotora, Połącz ponownie, pomoc.
2	Stan	Połączenie (np. Hamlib 127.0.0.1:4540), błąd na czerwono (brak połączenia, rotor nie odpowiada, położenie poza zakresem rotora) albo na zielono stan śledzenia satelity.
3	− położenie +	Między przyciskami - kierunek anteny odczytany z rotora (co sekundę), na czerwono, gdy rotor pracuje; „-” - brak odczytu. Podpowiedź: położenie w układzie rotora (np. 390° przy zakładce) i zakres ruchu. − / + obracają antenę od razu o 1°; przytrzymanie - szybciej (po 2 s po 5°), cel najwyżej 15° przed anteną, więc po puszczeniu antena zatrzymuje się blisko. Pole celu w tym wierszu jest wtedy czyszczone.
4	Cel i →	Azymut (wiersz Az) i elewacja (wiersz El), Enter w polu albo dowolna → - obrót anteny na oba kąty; puste pole El - elewacja bez zmiany. W polu Az działa też „azymut elewacja” (np. 200 30). Po dojechaniu pole jest czyszczone (po STOP zostaje). Podpowiedź z dziennika - azymut do stacji (opis niżej).
5	STOP	Zatrzymuje rotor od razu i kończy śledzenie.
6	Parkuj	Położenie parkowania z konfiguracji rotora.
7	Śledź	Antena za satelitą wybranym w panelu SAT (dioda). Opis niżej.
8	Kompas	Zielona wskazówka - antena, pomarańczowy punkt - cel ostatniego polecenia, czerwone kreski - ograniczniki rotora, żółty punkt - śledzony satelita. Kliknięcie obraca antenę na ten azymut.
9	SP / LP	Przełącznik krótka / długa droga (LP na pomarańczowo): podpowiedź z dziennika i azymut w polu celu odwrócone o 180°. Antena rusza dopiero po → albo Enter.
10	Wskaźnik elewacji	Ćwiartka 0...90° (horyzont - zenit): zielona wskazówka - antena, pomarańczowy punkt - cel, żółty punkt - śledzony satelita. Kliknięcie ustawia tę elewację.

Rotor bez elewacji (konfiguracja rotora - Elewacja (rotor Az / El) bez zaznaczenia): wiersza El nie ma, panel jest niższy, a okno Rig krótsze o ten wiersz.

Połączenie

Hamlib rotctld

rotctld to serwer Hamlib dla rotorów (jak rigctld dla radiów) - jest w folderze Hamlib (bin\rotctld.exe). Obsługuje większość sterowników: Yaesu GS-232A / GS-232B, SPID Rot2Prog, EasyComm, ERC, Green Heron i wiele innych. Uruchom go z modelem i portem COM sterownika, np. dla Yaesu GS-232B na COM5:

rotctld -m 603 -r COM5 -s 9600 -t 4540

Numery modeli: rotctl -l (np. 601 GS-232A, 603 GS-232B, 901 SPID Rot2Prog, 202 EasyComm II). -t 4540 to port TCP, na którym program łączy się z rotctld - domyślnie 4540, a nie 4533 jak w Hamlib, bo porty 4532...4536 zajmuje rigctld HamlibStartera. W okienku ≡ panelu wybierz rotctld; adres i port zmienisz w konfiguracji rotora (portu rigctld nie przyjmie). Gdy na porcie odpowie coś innego niż rotctld (np. rigctld innego programu), panel pokaże to nie rotctld (rigctld?) - zmień port i nie wyśle żadnego polecenia. Program po połączeniu czyta z rotctld zakres ruchu modelu (np. -180...450°) i nigdy nie wysyła położenia spoza niego.

rotctld uruchamiany przez program

Zamiast uruchamiać rotctld ręcznie, zaznacz w konfiguracji rotora Uruchamiaj rotctld, gdy nie działa i kliknij Ustawienia rotctld.... Parametry wybierasz z list, bez wpisywania:

Biblioteka Hamlib - program nie zawiera Hamliba. Wskaż rotctld.exe w folderze bin pobranej biblioteki (tej samej co dla HamlibStartera - okienko ją podpowiada). Pobierz Hamlib otwiera stronę z biblioteką.
Model - modele tej biblioteki (alfabetycznie, z numerem). Pod listą dane modelu: port szeregowy z domyślną prędkością i zakres azymutu i elewacji - czytane bez otwierania żadnego portu.
Port COM - porty z nazwami urządzeń. Porty radia są oznaczone ⚠ i niedozwolone: porty Rig-ów z HamlibStartera i OmniRiga, port klucza CW programu i porty radiów rozpoznane po nazwie (Yaesu - CP2105, Icom - IC-...). Otwarcie portu radia mogłoby kluczyć nadajnik (linie DTR / RTS). Rotor sieciowy - zamiast portu adres:port.
Prędkość - domyślnie prędkość modelu (np. 9600 dla GS-232B, 600 dla SPID Rot2Prog). Dodatkowe parametry - opcje rotctld dla zaawansowanych (np. --set-conf=...). Komenda pokazuje, jak program uruchomi rotctld.
Sprawdź - jednorazowy odczyt położenia (rotctl ... p), rotor nie rusza. rotctld uruchomiony przez program jest na ten czas zamykany (zajmuje port COM), a potem uruchamiany ponownie z zapisanymi ustawieniami.

Program uruchamia rotctld w tle przy starcie panelu Rotor, jeśli na porcie nikt nie słucha (rotctld uruchomiony ręcznie zostaje bez zmian). Schowanie okna Rig (także krzyżykiem) go nie zamyka - połączenie zostaje, wyłącza się tylko śledzenie satelity (jak Doppler), a po pokazaniu okna rotor jest od razu gotowy. Wyjście z programu albo wyłączenie panelu (Menu → Rotor) zamyka tylko ten rotctld, który program sam uruchomił. Gdy rotctld zaraz się kończy (np. port COM zajęty), panel pokazuje jego ostatni komunikat, a następna próba jest po 30 s. Program uruchamia rotctld tylko na tym komputerze (adres 127.0.0.1).

PstRotator

Jeśli używasz PstRotatora: w nim Communication → UDP Control Port (domyślnie 12000) i Setup → UDP Control (włączone). W okienku ≡ wybierz PstRotator. Program wysyła polecenia na ten port, a odpowiedzi z położeniem odbiera na porcie + 1 (12001). Polecenia ruchu wyłączają śledzenie samego PstRotatora - rotorem steruje wtedy RigAndLog. Zakładkę i ograniczniki obsługuje PstRotator wg swoich ustawień.

Ten sam sposób przyjmują inne programy zgodne z PstRotatorem (np. CatRotator) - wybierz wtedy też PstRotator. Ruch działa zawsze; położenie program pokaże tylko wtedy, gdy tamten program odpowiada na zapytanie o azymut na port + 1. Jeśli od uruchomienia nie przyszła żadna odpowiedź, panel pokazuje szary napis tylko polecenia - bez odczytu położenia (brak odpowiedzi na port 12001): rotor jedzie, ale bez podglądu azymutu. Gdy odpowiedzi były i ustały, napis jest czerwony: brak odczytu położenia - program rotora nie odpowiada na port 12001. Odczyt włączysz w ustawieniach UDP tamtego programu (odpowiedzi / port).

Podpowiedź z dziennika

Gdy w dzienniku jest lokator rozmówcy (wpisany albo z QRZ) i Twój lokator, panel Rotor wpisuje w pole celu azymut do tej stacji i na chwilę pokazuje w górnym wierszu np. SP9ABC → 123° SP (LP 303°). Antena rusza dopiero po → albo Enter - program nigdy sam nie obraca anteny (ktoś może właśnie być przy antenie). Twój wpis w polu celu nie jest nadpisywany, a po wyczyszczeniu formularza dziennika podpowiedź znika. W trakcie śledzenia satelity (Śledź) podpowiedzi nie ma - antena idzie wtedy za satelitą.

LP (long path, długa droga) to azymut + 180°: na KF sygnał czasem przychodzi dłuższą drogą dookoła Ziemi (np. VK / ZL z Europy rano). Zwykły azymut to SP (short path, krótka droga). Przełącznik SP / LP obok kompasu odwraca podpowiedź i liczbę w polu celu o 180° (np. 123° → 303°) i zostaje tak do przełączenia albo wyjścia z programu - następne podpowiedzi też idą długą drogą (SP9ABC → 303° LP (SP 123°)). Antena dalej rusza dopiero po → albo Enter.

Konfiguracja rotora

Ustawienie	Znaczenie
Elewacja (rotor Az / El)	Rotor z elewacją (np. Yaesu G-5500): w panelu wiersz El. Bez zaznaczenia - tylko azymut, panel bez wiersza El.
Azymut od ... do	Zakres ruchu w układzie rotora. Typowe: 0...360° (ogranicznik na północy), -180...180° (na południu), 0...450° (zakładka). Ustaw zgodnie ze swoim rotorem - program nie zna jego mechaniki.
Elewacja od ... do	Zwykle 0...90°. 0...180° - antena „przez zenit” (flip), jeśli rotor to umie.
Parkowanie	Położenie dla przycisku Parkuj (i po przelocie - opcja).
Ruch, gdy satelita odejdzie o [°]	Śledzenie: rotor rusza dopiero, gdy satelita odejdzie od ostatniego polecenia o tyle stopni (np. 5°). Mniej ruchów - mniej zużycia; szeroka wiązka anteny pozwala na więcej.
Polecenia nie częściej niż co [s]	Śledzenie: najkrótszy odstęp poleceń ruchu.
Ustawienie przed AOS [min]	Śledzenie: tyle minut przed wschodem satelity antena staje na początku przelotu.
Przerwa przy zmianie kierunku [s]	Rotor jedzie w jedną stronę, a polecenie każe w drugą: najpierw STOP, przerwa, dopiero ruch (przekładnia, hamulec).
Parkuj po przelocie	Po LOS antena wraca do parkowania. Bez zaznaczenia zostaje przy LOS (mniej ruchu).

Śledzenie satelity

Pokaż panel SAT, wybierz satelitę i kliknij Śledź (dioda). Program bierze najbliższy przelot i układa plan ruchu anteny:

bez przejścia przez ogranicznik w trakcie przelotu - jeśli rotor ma zakładkę (450°), program wybiera położenie, z którego przelot da się przejść jednym ruchem; rotor z elewacją do 180° może przejść przelot w postaci odwróconej (flip: azymut + 180°, elewacja 180° - El), także przelot nad głową bez obrotu o 180°;
przed AOS antena staje na początku przelotu (ustawienie przed AOS); w przelocie idzie za satelitą skokami (próg, odstęp);
po LOS - następny przelot tego satelity (parkowanie - opcja); satelita geostacjonarny (QO-100) - jedno ustawienie;
gdy przejścia przez ogranicznik nie da się uniknąć (np. rotor 0...360° bez flip, przelot przez północ) - napis obrót przez ogranicznik w trakcie przelotu!: w środku przelotu rotor obróci się o prawie pełny obrót.

Śledzenie wyłącza się: przyciskiem Śledź, STOP, ruchem ręcznym (cel, ±, kompas, parkowanie), przy wyborze innego satelity, po schowaniu panelu SAT, panelu Rotor albo okna Rig. Nigdy nie włącza się samo.

Złe sterowanie może uszkodzić rotor albo antenę. Dlatego program: wysyła położenia tylko w zakresie z konfiguracji (i z rotctld), przy zmianie kierunku najpierw zatrzymuje rotor, przy śledzeniu rusza dopiero po progu i nie częściej niż co kilka sekund, a rusza rotorem tylko na Twoje polecenie. Sprawdź zakres azymutu i elewacji ze swoim rotorem, zostaw zapas kabli na cały zakres (z zakładką) i miej pod ręką STOP - także na sterowniku rotora.

Bez rotora (test)

Atrapa rotora Hamlib: rotctld -m 1 (w okienku ustawień rotctld model Hamlib Dummy (1), bez portu) - porusza się jak prawdziwy rotor (ok. 6°/s), ale niczego nie obraca. Dobra do nauki panelu i sprawdzenia planu przelotu przed pierwszym uruchomieniem z prawdziwym rotorem.

Więcej o panelu SAT: Satelity. Okno Rig: Okno Rig.